Những điều cần biết khi chỉnh nha

Để giúp độc giả hiểu hơn về chỉnh nha, TS. Phạm Như Hải (Trưởng khoa Răng - Hàm mặt, BV Việt Nam-Cu Ba) đã giải đáp một số thắc mắc cơ bản nhất về vấn đề này như sau.

Chỉnh nha là gì? Chỉnh nha là một nhánh của ngành nha khoa giúp điều chỉnh vị trí của hàm và những răng sai lệch. Những răng bị lệch lạc và những răng không vừa khít với nhau thì khó để vệ sinh sạch hơn và có nguy cơ bị mất sớm bởi sâu răng và bệnh nướu và việc tạo thêm áp lực cho những cơ nhai có thể dẫn đến chứng đau đầu, hội chứng TMJ, đau cổ, vai và lưng. Răng bị lệch lạc và không ở đúng vị trí còn có thể làm giảm vẻ đẹp bề ngoài của người đó. Khi nào cần chỉnh nha? 1. Răng chen chúc 2. Hô 3. Móm 4. Lệch đường giữa 5. Cắn sâu 6. Cắn hở 7. Cắn chéo 8. Thiếu răng bẩm sinh hoặc mất răng 9. Răng ngầm 10. Răng nghiêng domất răng hoặc thiếu răng Bác sĩ chỉnh nha là ai? Bác sĩ chỉnh nha là các bác sĩ được đào tạo theo chương trình chỉnh nha chuyên nghiệp. Ở các nước, thì sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành, các bác sĩ nha khoa phải theo học tiếp một khóa đào tạo căn bản 2 năm, sau đấy là các khóa đào tạo nâng cao, các hội nghị hội thảo để cập nhật kiến thức. Tuy nhiên, để trở thành một bác sĩ chỉnh nha có trình độ, người bác sĩ phải có tố chất nghề nghiệp đặc biệt, có kiến thức sâu về khớp cắn, nha chu, răng giả, răng thẩm mỹ... Người bác sĩ phải có bàn tay khéo léo để có thể uốn các sợi dây cung thép mềm mại làm đường ray để răng di chuyến đến vị trí mong muốn, phải có kiến thức uyên thâm để có thể xử lý được các tình huống lâm sàng, đồng thời phải có tâm hồn nghệ sĩ để có thể thổi nét đẹp vào hàm răng và khuôn mặt của bệnh nhân... Chỉnh nha có đau không? Chỉnh nha làm các răng di chuyển từ từ, nằm trong giới hạn sinh lý nên gần như bệnh nhân không có cảm giác đau, chỉ khi mới thay dây cung thì có thể có cảm giác hơi căng tức ở răng một chút. Thời gian chỉnh nha khoảng bao nhiêu lâu? Thời gian chỉnh nha phụ thuộc vào yêu cầu điều trị, nếu phải di chuyển răng trên một đoạn đường dài thì sẽ mất nhiều thời gian, khoảng 2-3 năm. Nếu chỉ phải di chuyển răng ít như làm thẳng hàng răng hay đóng khe thưa chỉ mất khoảng 6-12 tháng. Tiến độ, diễn biến của quá trình chỉnh nha thế nào? Thường thì bác sĩ sẽ gắn các mắc cài nhỏ vào trên mặt răng và buộc một sợi dây cung đàn hồi vào các mắc cài đấy, vì sợi dây cung đàn hồi nên sẽ làm di chuyển răng, còn bản thân các mắc cài không có tác dụng di chuyển răng. Ở một số giai đoạn, bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân phải mang dây chun để kéo di chuyển răng về vị trí mong muốn. Một quá trình chỉnh răng sẽ qua 3 giai đoạn chính: làm thẳng hàng răng, kéo các răng về vị trí mong muốn và điều trị kéo 2 hàm khít nhau. Trong quá trình điều trị bác sĩ sẽ hẹn bệnh nhân tái khám 1 tháng/ 1 lần để thay dây cung mới hoặc kéo thêm răng. Chi phí chỉnh nha là bao nhiêu? Chi phí phụ thuộc vào yêu cầu điều trị: nếu chỉ di chuyển 1-2 răng, bệnh nhân chỉ mất khoảng 2-3 triệu; nếu gắn mắc cài cả 2 hàm, bệnh nhân mất khoảng 20 triệu, còn nếu là các trường hợp khó phải sử dụng nhiều loại khí cụ khác nhau hoặc cần phải phẫu thuật hỗ trợ thì tất nhiên sẽ tốn kém hơn. Chỉnh nha xong sẽ có độ bền suốt đời? Nếu bác sĩ làm tốt và bệnh nhân tuân thủ điều trị thì kết quả sẽ duy trì suốt đời, nhưng nếu bác sĩ làm không tốt trong một khâu nào đấy thì rất dễ tái phát. Bên cạnh đó, việc tuân thủ điều trị có vai trò quan trọng, nếu bác sĩ yêu cầu phải kéo chun mà không kéo, yêu cầu đeo hàm lại không đeo thì khó có thể đạt được kết quả, và việc tái phát là không tránh khỏi. Nên chỉnh nha ở đâu (phòng khám hay bệnh viện)? Không quan trọng là phòng khám hay bệnh viện, vì hiện nay có rất nhiều phòng khám nha khoa với trang thiết bị, dịch vụ và tay nghề bác sĩ rất tốt. Quan trọng là bạn hãy tìm hiểu và lựa chọn nơi có uy tín nhất. Bạn cũng cần nắm rõ thông tin của bác sĩ mình điều trị về trình độ, khả năng, có được tín nhiệu hay không, kết quả điều trị cho các bệnh nhân nắn chỉnh răng trước đó có tốt không. Đặc biệt là được các đồng nghiệp trong chuyên ngành Răng-Hàm-Mặt đánh giá như thế nào vì, vì chỉ những người cùng chuyên ngành mới biết được trình độ của người bác sĩ đấy. Theo Suckhoedoisong