Những thói quen hằng ngày giúp tăng cường ham muốn: ngủ, vận động, rượu bia và cách chạm nhau
Ham muốn phụ thuộc nhiều nhất vào giấc ngủ, mức mệt mỏi, thuốc đang dùng và thời gian riêng của hai người. Bài này liệt kê những thói quen thật sự có tác động và dấu hiệu cần đi khám.
Ham muốn tình dục không bật lên nhờ một món ăn hay một ly rượu, mà phụ thuộc nhiều nhất vào những thứ rất đời thường: ngủ đủ không, mệt đến đâu, đang uống thuốc gì, và hai người có còn thời gian riêng cho nhau không. Sửa được vài thói quen hằng ngày – ngủ, vận động, rượu bia, cách dùng điện thoại buổi tối, cách chạm nhau ngoài giờ "chuyện ấy" – thường hiệu quả hơn mọi loại "thuốc kích dục" quảng cáo. Nếu ham muốn giảm đột ngột kèm triệu chứng khác, đó lại là chuyện cần đi khám chứ không phải chuyện thói quen.
Hiểu đúng trước: ham muốn không chỉ có một kiểu
Nhiều người, nhất là phụ nữ đã có gia đình lâu năm, lo rằng mình "hết ham muốn" vì không còn thấy thèm đột ngột như hồi mới yêu. Thực ra các nhà trị liệu tình dục phân biệt hai kiểu:
- Ham muốn tự phát: tự nhiên nghĩ tới, tự nhiên thấy thèm, kể cả khi chưa có gì kích thích. Kiểu này hay gặp ở giai đoạn mới yêu.
- Ham muốn đáp ứng: ban đầu không thấy gì đặc biệt, nhưng khi được ôm, được vuốt ve, được thư giãn thì cơ thể "bắt nhịp" dần và ham muốn xuất hiện sau đó.
Ham muốn đáp ứng là bình thường, không phải bệnh. Hiểu điều này giúp đổi cách đặt vấn đề: thay vì chờ "có hứng rồi mới gần nhau", nhiều cặp cần tạo điều kiện để hứng thú có cơ hội xuất hiện. Phần lớn thói quen dưới đây nhằm vào đúng chỗ đó. Nếu hai người lệch nhịp kéo dài, bài giữ đời sống tình dục lâu năm khi ham muốn lệch nhịp đi sâu hơn vào chuyện thương lượng giữa hai người.
Những thói quen hằng ngày thật sự có tác động
1. Ngủ đủ – thói quen bị coi thường nhất
Thiếu ngủ làm mệt mỏi, cáu gắt và giảm hứng thú với mọi thứ, trong đó có tình dục. Ở nam giới, ngủ kém kéo dài còn liên quan đến testosterone thấp hơn. Ở phụ nữ, đặc biệt các mẹ có con nhỏ, thiếu ngủ thường là lý do số một khiến "chuyện ấy" bị đẩy xuống cuối danh sách.
Việc làm được ngay:
- Cố định giờ đi ngủ, kể cả cuối tuần, chênh lệch không quá một tiếng.
- Cất điện thoại khỏi giường ít nhất 30 phút trước khi ngủ. Lướt mạng song song mỗi người một màn hình là kịch bản quen thuộc của những cặp "ở cạnh mà không gần".
- Nếu ngáy to, ngủ dậy vẫn mệt, ban ngày buồn ngủ: nên khám vì có thể là ngưng thở khi ngủ – tình trạng này vừa gây mệt, vừa liên quan đến rối loạn cương ở nam.
2. Vận động đều, không cần tập nặng
Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi khoảng 150 phút mỗi tuần – mức mà WHO khuyến nghị cho người trưởng thành – giúp tuần hoàn tốt hơn, giảm căng thẳng và cải thiện hình ảnh cơ thể. Lưu thông máu tốt hỗ trợ cương cứng ở nam và cảm giác ở vùng kín ở nữ. Người hay tự ti về cơ thể thường thấy thoải mái hơn khi gần gũi sau vài tháng tập đều, dù cân nặng chưa đổi nhiều.
Lưu ý ngược lại: tập quá sức, ăn kiêng khắc nghiệt (thường gặp ở người tập thể hình, chạy bộ cự ly dài) có thể làm giảm ham muốn và rối loạn kinh nguyệt ở nữ.
3. Hạn chế rượu – không phải "một ly vang đỏ cho hứng"
Một ít rượu làm người ta bớt ngại, nên nhiều người tin rượu tăng ham muốn. Nhưng rượu là chất ức chế thần kinh: uống nhiều làm khó cương, khó đạt cực khoái, giảm tiết dịch bôi trơn, và uống thường xuyên lâu dài làm giảm testosterone. Lời khuyên "mỗi ngày một ly vang đỏ để tăng ham muốn" từng lan truyền dựa trên một khảo sát nhỏ, không chứng minh được quan hệ nhân quả và không nên được coi là lời khuyên sức khoẻ – rượu liên quan đến nhiều loại ung thư, kể cả với lượng ít.
Nếu muốn một buổi tối lãng mạn, bữa tối chậm rãi, không có tivi và điện thoại, có tác dụng hơn hẳn chai rượu.
4. Bỏ thuốc lá
Hút thuốc làm hẹp mạch máu, trong đó có mạch máu nuôi dương vật và vùng sinh dục nữ. Rối loạn cương ở nam hút thuốc lâu năm khá phổ biến. Bỏ thuốc là một trong những thay đổi lối sống có lợi rõ ràng nhất cho đời sống tình dục, bên cạnh lợi ích cho tim và phổi.
5. Giảm căng thẳng có chủ đích
Áp lực công việc, nợ nần, con cái ốm, mâu thuẫn với gia đình chồng – tất cả đều "ăn" vào ham muốn. Không thể xoá hết căng thẳng, nhưng có thể tạo một khoảng đệm giữa căng thẳng và phòng ngủ:
- Đừng bàn chuyện tiền bạc, chuyện con học hành ngay trước giờ ngủ.
- Mười phút tắm nước ấm, đi bộ quanh nhà, hít thở chậm sau giờ làm giúp "chuyển chế độ".
- Chia việc nhà công bằng hơn. Rất nhiều phụ nữ nói thẳng: ham muốn của họ tăng lên khi không còn là người duy nhất lo bữa tối, rửa bát và cho con ngủ.
6. Chạm nhau ngoài giờ "chuyện ấy"
Ôm khi về nhà, nắm tay khi đi bộ, xoa vai khi xem phim – những cái chạm không đòi hỏi gì thêm. Cặp nào chỉ chạm nhau khi muốn quan hệ dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: người kia né cả cái ôm vì sợ đó là "lời mời". Khi cái chạm được tách khỏi áp lực phải đi đến cùng, cả hai dễ thả lỏng, và chính sự thả lỏng đó nuôi ham muốn đáp ứng.
Một số chuyên gia trị liệu gợi ý thoả thuận rõ: "tối nay chỉ ôm và massage, không quan hệ". Nghe có vẻ ngược đời nhưng lại giúp nhiều cặp tìm lại hứng thú.
7. Dành thời gian riêng có lịch
"Hẹn hò" với chính vợ chồng mình nghe sáo, nhưng thực tế các cặp có con nhỏ hầu như không còn thời gian riêng nếu không lên lịch. Không cần nhà hàng sang: một buổi cà phê sáng thứ bảy gửi con cho ông bà, một buổi đi dạo tối, miễn là hai người nói chuyện với nhau về thứ khác ngoài con cái và hoá đơn. Khi con ngủ chung giường thường xuyên, hãy tìm giải pháp cho trẻ ngủ riêng dần theo độ tuổi – vấn đề này được bàn kỹ trong bài chuyện "sex" khi có con nhỏ.
8. Ăn uống cân bằng, đừng trông vào "thực phẩm kích dục"
Hàu, sô-cô-la, mật ong, ớt… thường được gắn mác tăng ham muốn nhưng bằng chứng rất yếu. Điều thật sự có ích là chế độ ăn tốt cho tim mạch: nhiều rau, trái cây, cá, đạm nạc, ít đồ chiên rán và đường. Béo bụng, tiểu đường, mỡ máu cao đều làm giảm chức năng tình dục theo thời gian. Cũng nên cảnh giác với thuốc "cường dương", "tăng sinh lý nữ" trôi nổi trên mạng: nhiều sản phẩm bị phát hiện trộn hoạt chất kê đơn không ghi trên nhãn, nguy hiểm cho người bệnh tim.
Thuốc đang dùng: nhìn lại trước khi đổ lỗi cho bản thân
Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến ham muốn hoặc khả năng đáp ứng:
| Nhóm thuốc | Ảnh hưởng có thể gặp | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Thuốc chống trầm cảm nhóm SSRI, SNRI | Giảm ham muốn, chậm hoặc khó đạt cực khoái | Trao đổi với bác sĩ kê đơn; không tự ngừng thuốc |
| Thuốc tránh thai nội tiết | Một số phụ nữ thấy giảm ham muốn, khô âm đạo; nhiều người không thay đổi gì | Nếu nghi ngờ, hỏi bác sĩ về loại khác hoặc biện pháp không nội tiết |
| Một số thuốc huyết áp (lợi tiểu, chẹn beta) | Ảnh hưởng cương cứng ở một số người | Báo bác sĩ để cân nhắc đổi thuốc; không tự bỏ |
| Thuốc kháng histamin, thuốc an thần | Buồn ngủ, khô niêm mạc | Hỏi dược sĩ về thời điểm uống |
Điểm quan trọng: tuyệt đối không tự ngừng thuốc chống trầm cảm hay thuốc huyết áp vì lo giảm ham muốn. Hãy nói thẳng với bác sĩ – đây là câu hỏi bác sĩ gặp thường xuyên, không có gì phải ngại.
Khi nào cần đi khám
Thói quen chỉ giải quyết được phần thói quen. Hãy đi khám (nội tiết, nam khoa, phụ khoa hoặc tâm lý) nếu:
- Ham muốn giảm rõ rệt, kéo dài trên vài tháng và làm bạn hoặc bạn đời buồn phiền.
- Kèm mệt mỏi, tăng cân, sợ lạnh, rụng tóc (gợi ý suy giáp); hoặc kèm buồn bã, mất hứng với mọi thứ, mất ngủ (gợi ý trầm cảm).
- Nam giới: khó cương thường xuyên, giảm cương buổi sáng, ngực to lên, giảm lông râu.
- Nữ giới: đau khi quan hệ, khô âm đạo nhiều, kinh nguyệt rối loạn, đang quanh tuổi mãn kinh hoặc sau sinh.
- Ham muốn giảm sau khi bắt đầu một loại thuốc mới.
- Có dấu hiệu bạn đời ép buộc, xúc phạm – lúc này vấn đề không nằm ở ham muốn.
Rối loạn cương ở nam đôi khi là tín hiệu sớm của bệnh tim mạch, tiểu đường, nên đừng chỉ tìm thuốc mà bỏ qua việc kiểm tra tổng quát.
Hỏi đáp nhanh
Ham muốn của tôi thấp hơn chồng, như vậy có bất thường không?
Không nhất thiết. Hai người hiếm khi có cùng mức ham muốn. Chỉ cần quan tâm khi sự chênh lệch làm một trong hai người khổ sở, hoặc ham muốn giảm đột ngột so với trước đây của chính bạn.
Có thực phẩm nào tăng ham muốn thật không?
Chưa có thực phẩm nào được chứng minh rõ ràng. Ăn uống lành mạnh có lợi cho tuần hoàn và năng lượng, còn hàu hay sô-cô-la chủ yếu có tác dụng tâm lý.
Thuốc tránh thai có làm mất ham muốn không?
Một số phụ nữ gặp, nhiều người khác không. Nếu thấy giảm ham muốn hoặc khô âm đạo sau khi dùng, hãy hỏi bác sĩ về loại khác thay vì tự ngừng mà không có biện pháp thay thế.
Tập thể dục bao lâu thì thấy khác biệt?
Thường sau vài tuần đến vài tháng tập đều, người tập thấy khoẻ hơn, ngủ ngon hơn và tự tin hơn. Ham muốn cải thiện theo đó, không tức thì.
Lên lịch "chuyện ấy" có làm mất tự nhiên không?
Nhiều cặp lo vậy nhưng thực tế thấy ngược lại: có lịch thì có thời gian chuẩn bị, mong chờ, và không bị việc khác chen vào. Điều kiện là lịch đó không trở thành nghĩa vụ ép buộc.
Nguồn tham khảo
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – khuyến nghị về hoạt động thể lực
- NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh) – thông tin về giảm ham muốn tình dục
- Mayo Clinic – rối loạn ham muốn ở nữ và rối loạn cương ở nam
- Hiệp hội Mãn kinh Bắc Mỹ (The Menopause Society)
