Những câu hỏi về "chuyện ấy" khi mang bầu: an toàn khi nào, khi nào phải kiêng

Với thai kỳ bình thường, quan hệ tình dục an toàn suốt từ lúc biết có thai đến khi chuyển dạ – không gây sảy thai, không làm hại em bé, vốn được bảo vệ bởi nước ối, thành tử cung và nút nhầy cổ tử cung. Chỉ cần kiêng khi bác sĩ dặn vì có vấn đề cụ thể như nhau tiền đạo, ra máu chưa rõ nguyên nhân, doạ sinh non, rỉ ối hay hở eo cổ tử cung. Dưới đây là những câu hỏi các cặp vợ chồng hay ngại hỏi bác sĩ nhất, trả lời theo từng giai đoạn thai kỳ.

1. "Yêu" khi mang bầu có gây sảy thai không?

Không, ở thai kỳ bình thường. Phần lớn các trường hợp sảy thai sớm là do bất thường nhiễm sắc thể của phôi – xảy ra từ lúc thụ thai, không do bất cứ việc gì người mẹ làm hay không làm. Nhiều cặp vợ chồng "kiêng tuyệt đối ba tháng đầu" vì sợ, rồi khi chẳng may sảy thai lại tự trách nhau. Hiểu đúng giúp tránh được cảm giác tội lỗi không cần thiết đó.

Ngoại lệ: nếu đang ra máu, đau bụng, hoặc bác sĩ đang theo dõi doạ sảy, hãy tạm ngừng cho đến khi được khám và cho phép.

2. Em bé có bị "chạm vào" hay cảm thấy gì không?

Không. Dương vật không đi qua cổ tử cung. Em bé nằm trong túi ối, được bao bởi cơ tử cung dày và cổ tử cung đóng kín bằng nút nhầy. Em bé có thể cử động nhiều hơn sau khi mẹ đạt cực khoái – đó là phản ứng với nhịp tim, co bóp tử cung nhẹ của mẹ, không phải dấu hiệu bị hại.

3. Cực khoái làm co bóp tử cung – có nguy hiểm không?

Sau cực khoái, nhiều bà bầu thấy bụng cứng lại vài phút. Đây là các cơn co nhẹ, không đều, tự hết khi nghỉ ngơi. Với thai kỳ bình thường, chúng không gây sinh non. Cần gọi bác sĩ khi cơn co đều đặn (ví dụ 4 cơn trở lên trong một giờ), đau tăng dần, không giảm khi nằm nghỉ, hoặc kèm ra nước, ra máu – nhất là khi chưa đủ 37 tuần.

4. Khi nào phải kiêng theo chỉ định của bác sĩ?

"Kiêng" có thể mang nghĩa khác nhau: có người chỉ cần tránh giao hợp đường âm đạo, có người phải tránh cả cực khoái, có người được phép sau một mốc tuần thai. Hãy hỏi bác sĩ cụ thể: "Kiêng giao hợp, hay kiêng cả cực khoái? Kiêng đến bao giờ?". Hai vợ chồng vẫn có thể gần gũi bằng ôm ấp, xoa bóp, trò chuyện trong thời gian này.

5. Tư thế nào thoải mái theo từng giai đoạn?

Không có tư thế nào "hại thai", chỉ có tư thế thoải mái hay không:

• Ba tháng đầu: bụng chưa lớn, hầu hết tư thế đều được. Vấn đề hay gặp là mệt, buồn nôn, căng đau ngực – hãy nói với chồng chỗ nào đang nhạy cảm.
• Ba tháng giữa: thường là giai đoạn dễ chịu nhất, nhiều người thấy ham muốn tăng do máu dồn về vùng chậu nhiều hơn.
• Ba tháng cuối: từ khoảng giữa thai kỳ trở đi, nằm ngửa phẳng lâu có thể khiến tử cung đè lên tĩnh mạch lớn, gây chóng mặt, buồn nôn. Ưu tiên nằm nghiêng (chồng nằm phía sau), vợ ở trên để tự điều chỉnh độ sâu, hoặc ngồi mép giường. Kê gối dưới hông, giữa hai đầu gối cho đỡ mỏi.
• Nếu đi vào sâu gây đau, đổi tư thế hoặc giảm độ sâu. Đau thì dừng – không cố.

6. Quan hệ bằng miệng, qua hậu môn khi mang bầu có an toàn?

• Bằng miệng: an toàn, với một điều tuyệt đối không làm: không thổi hơi vào âm đạo. Khi mang thai, mạch máu vùng này giãn rộng, không khí có thể lọt vào mạch máu gây thuyên tắc khí – rất hiếm nhưng có thể tử vong.
• Herpes môi (mụn rộp ở miệng) có thể lây sang bộ phận sinh dục khi quan hệ bằng miệng. Nhiễm herpes sinh dục lần đầu vào cuối thai kỳ là tình huống nguy hiểm cho trẻ sơ sinh – nếu chồng đang có mụn rộp ở môi, hãy tạm tránh.
• Qua hậu môn: nhiều bà bầu bị trĩ, dễ chảy máu và đau hơn. Nếu vẫn quan hệ, dùng nhiều chất bôi trơn, bao cao su, và không chuyển từ hậu môn sang âm đạo mà không thay bao – vi khuẩn đường ruột có thể gây nhiễm trùng.

7. Ra chút máu hồng sau khi "yêu" có sao không?

Khi mang thai, cổ tử cung mềm và nhiều mạch máu hơn, nên đôi khi có vài giọt máu hồng hoặc nâu sau quan hệ. Thường không nguy hiểm, nhưng vẫn nên báo bác sĩ, vì máu trong thai kỳ cũng có thể đến từ nhau tiền đạo, polyp cổ tử cung, nhiễm trùng. Ra máu đỏ tươi nhiều, như hành kinh, hoặc kèm đau bụng thì đến viện ngay.

8. Có cần dùng bao cao su khi đã có thai?

Không cần để tránh thai, nhưng nên dùng nếu một trong hai người có bạn tình khác, quan hệ với bạn tình mới, hoặc chưa rõ tình trạng bệnh lây truyền. Trong thai kỳ, xét nghiệm HIV, giang mai, viêm gan B là xét nghiệm thường quy khi khám thai – nếu người chồng có nguy cơ, cũng nên đi xét nghiệm.

9. Ham muốn giảm hẳn – có bình thường không?

Rất bình thường, và cũng bình thường nếu ham muốn tăng lên. Mệt mỏi, buồn nôn, thay đổi hình ảnh cơ thể, lo cho em bé đều ảnh hưởng. Người chồng cũng có thể ngại vì sợ "đụng con", hoặc thấy lạ khi nhìn bụng vợ lớn dần. Điều quan trọng là nói ra với nhau, không ai bắt ai, không ai suy diễn là "hết yêu". Quan hệ sau sinh là một chủ đề riêng – xem bài sau sinh bao lâu mới nên "yêu" trở lại.

10. Quan hệ cuối thai kỳ có giúp "đẻ nhanh" không?

Tinh dịch có prostaglandin và cực khoái gây co bóp tử cung, nên đây là lời khuyên rất phổ biến. Tuy nhiên các tổng quan nghiên cứu hiện có chưa cho thấy quan hệ giúp khởi phát chuyển dạ một cách đáng tin cậy. Nếu thai đủ tháng, thai kỳ bình thường và cả hai muốn, thì không hại gì; nhưng đừng coi đó là cách "giục sinh". Khi đã vỡ ối thì không quan hệ nữa.

Khi nào cần đi khám

Đến cơ sở y tế ngay nếu, trong hoặc sau khi quan hệ, có:

• Ra máu đỏ tươi, ra máu nhiều, hoặc ra máu kèm đau bụng.
• Ra nước ở âm đạo (nghi vỡ ối hoặc rỉ ối), dù ít.
• Cơn co tử cung đều đặn, tăng dần, không giảm khi nghỉ – trước 37 tuần.
• Đau bụng dữ dội, liên tục, bụng cứng như gỗ.
• Thai máy ít hẳn hoặc không thấy máy (ở giai đoạn đã cảm nhận được thai máy).
• Sốt, khí hư hôi, tiểu buốt, vết loét hay mụn nước ở bộ phận sinh dục.
• Choáng, khó thở, đau ngực đột ngột.

Nguồn tham khảo

• ACOG – Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ – acog.org
• NHS (Anh) – nhs.uk
• Mayo Clinic – mayoclinic.org
• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – who.int
• Bộ Y tế Việt Nam – moh.gov.vn