Cho tóc ngắn nhanh dài: tóc mọc bao nhiêu mỗi tháng và cách giữ độ dài

Tóc người khoẻ mạnh mọc khoảng 1–1,5 cm mỗi tháng, và không có loại dầu gội, tinh dầu hay viên uống nào làm tốc độ đó tăng gấp đôi. Việc thật sự làm được là giữ cho phần tóc đã mọc ra không gãy, không rụng bất thường, để mỗi tháng bạn "giữ" được trọn 1 cm ấy thay vì mất một nửa vì đuôi tóc xơ chẻ. Nếu tóc rụng thành mảng, rụng nhiều kéo dài hoặc mãi không dài thêm, đó là chuyện cần đi khám chứ không phải chuyện mẹo vặt.

Tóc mọc nhanh đến đâu: làm phép tính trước khi kỳ vọng

Mỗi sợi tóc đi qua ba pha: pha mọc (kéo dài vài năm, người này dài người kia ngắn – đây là lý do có người để tóc chấm hông được, có người tóc chỉ tới vai là "đứng"), pha chuyển tiếp ngắn vài tuần, và pha nghỉ khoảng ba tháng trước khi sợi tóc rụng đi nhường chỗ cho sợi mới. Ở bất kỳ thời điểm nào, phần lớn tóc trên đầu đang ở pha mọc.

Với tốc độ trung bình khoảng 1 cm/tháng, bạn có thể tự tính:

Vậy nên nếu bạn vừa cắt tóc ngắn và còn sáu tuần nữa là đám cưới, sẽ không có cách nào để có tóc dài óng ả bằng tóc thật của mình. Cách thực tế là tóc nối, tóc kẹp (clip-in) hoặc kiểu búi dùng độn – và chọn thợ cẩn thận, vì nối tóc kéo căng lâu ngày chính là một nguyên nhân gây rụng tóc (nói ở dưới).

Phân biệt gãy tóc và rụng tóc: hai vấn đề, hai cách xử lý

Nhiều người than "tóc không chịu dài" nhưng thật ra tóc vẫn mọc đều ở chân, chỉ là gãy ở đuôi nhanh tương đương. Nhặt vài sợi tóc trên gối hoặc trong lược và nhìn kỹ:

• Sợi rụng cả chân: dài, một đầu có chấm trắng nhỏ (chân tóc). Đây là tóc rụng tự nhiên sau pha nghỉ. Rụng khoảng 50–100 sợi mỗi ngày là bình thường; ngày gội đầu thấy nhiều hơn vì tóc dồn mấy hôm.
• Sợi gãy: ngắn, nhiều đoạn dài ngắn khác nhau, hai đầu đều không có chân tóc, đuôi thường chẻ hoặc xơ. Đây là tổn thương thân tóc – do nhiệt, hoá chất, chải giật, buộc chặt.

Nếu chủ yếu là gãy, phần lớn việc cần làm nằm trong tay bạn. Nếu chủ yếu là rụng cả chân với số lượng nhiều bất thường, cần tìm nguyên nhân bên trong cơ thể.

Giữ độ dài: những việc có tác dụng thật

1. Giảm nhiệt và hoá chất

Máy sấy để nóng tối đa, máy duỗi, máy uốn làm biến tính lớp sừng của thân tóc. Sợi tóc không tự sửa chữa được – phần đã hỏng chỉ có thể cắt đi. Nếu đang nuôi tóc:

• để tóc khô tự nhiên khoảng 70–80% rồi mới sấy ở mức ấm, giữ máy cách tóc một gang tay;
• hạn chế duỗi, uốn, tẩy màu; nếu nhuộm thì cách nhau đủ lâu và chỉ nhuộm chân tóc mới mọc, không nhuộm chồng lên phần đuôi đã nhuộm;
• dùng xịt bảo vệ nhiệt nếu bắt buộc phải dùng máy.

2. Gội và chải nhẹ tay

Không cần "để tóc nghỉ" bằng cách ít gội như một số lời khuyên cũ – da đầu bẩn, nhiều dầu và gàu không giúp tóc mọc nhanh hơn. Gội với tần suất hợp với da đầu của bạn, nhưng:

• xoa dầu gội ở da đầu, để bọt chảy xuống thân tóc, không vò cả mớ tóc dài vào nhau;
• dùng dầu xả cho phần thân và đuôi tóc;
• tóc ướt yếu hơn tóc khô: thấm bằng khăn, không chà xát; gỡ rối bằng lược răng thưa, gỡ từ đuôi lên chân.

3. Không buộc chặt, không kéo căng lâu ngày

Kiểu tóc đuôi ngựa căng, búi chặt, tết sát da đầu, nối tóc nặng – nếu duy trì nhiều tháng – kéo nang tóc liên tục và gây rụng tóc do co kéo, thường thấy ở viền trán và thái dương. Giai đoạn đầu ngừng kéo là tóc mọc lại; để quá lâu nang tóc có thể tổn thương vĩnh viễn. Dùng dây buộc bọc vải, đổi vị trí buộc, ngủ thì thả tóc hoặc tết lỏng.

4. Tỉa đuôi định kỳ – không làm tóc mọc nhanh hơn, nhưng giữ được độ dài

Cắt tóc không tác động gì đến chân tóc dưới da đầu, nên "cắt cho tóc mau dài" là không đúng. Nhưng một đuôi tóc chẻ để lâu sẽ chẻ ngược lên cao, rồi gãy ở chỗ cao hơn. Tỉa khoảng 0,5–1 cm mỗi 2–3 tháng thì bạn mất ít hơn so với để đuôi tự gãy.

5. Ăn đủ, đặc biệt đủ đạm và sắt

Tóc là mô có tốc độ phân chia rất cao, và cơ thể ưu tiên cắt giảm "tài nguyên" cho tóc khi thiếu ăn. Những thiếu hụt hay gặp làm tóc thưa, khô, rụng:

• Thiếu đạm, thiếu năng lượng – điển hình là sau giảm cân cấp tốc, ăn kiêng khắt khe. Tóc thường rụng ồ ạt khoảng 2–3 tháng sau đợt ăn kiêng.
• Thiếu sắt – hay gặp ở phụ nữ kinh nguyệt nhiều, sau sinh, người ăn chay không cân đối.
• Thiếu kẽm, thiếu vitamin D ít gặp hơn và nên xét nghiệm trước khi bổ sung.

Nếu bạn đã ăn uống đủ, uống thêm viên vitamin không làm tóc mọc nhanh hơn. Riêng biotin liều cao (thành phần phổ biến trong "viên uống mọc tóc") có thể làm sai lệch một số xét nghiệm máu, trong đó có xét nghiệm tuyến giáp và men tim. Nếu đang uống và sắp đi xét nghiệm, hãy báo bác sĩ.

Những mẹo dân gian và sản phẩm quảng cáo: biết đến đâu

Nếu bạn quen gội bằng bồ kết, bài cách gội đầu bằng bồ kết có hướng dẫn nấu và xả sạch để không làm khô tóc.

Khi nào rụng tóc không còn là chuyện làm đẹp

Có những kiểu rụng tóc cho thấy cơ thể đang có vấn đề, và chăm tóc bao nhiêu cũng không giải quyết được:

• Rụng ồ ạt sau một biến cố 2–3 tháng: sau sinh, sau sốt cao hay mắc COVID-19, phẫu thuật, giảm cân nhanh, cú sốc tinh thần. Gọi là rụng tóc pha nghỉ – rất nhiều nang tóc cùng "nghỉ" một lúc. Thường tự hồi trong 6–9 tháng khi nguyên nhân đã qua; nếu kéo dài hơn cần tìm nguyên nhân khác.
• Rụng tóc thành mảng tròn nhẵn, da đầu chỗ đó bóng, không vảy: có thể là rụng tóc từng vùng (bệnh tự miễn).
• Rụng kèm vảy, ngứa, đỏ, mủ ở da đầu: có thể là nấm da đầu (hay gặp ở trẻ em), viêm nang lông.
• Tóc thưa dần ở đỉnh đầu, đường ngôi rộng ra: rụng tóc kiểu nội tiết, nên được bác sĩ da liễu tư vấn sớm vì điều trị càng sớm càng giữ được nhiều.
• Tóc khô, rụng kèm mệt mỏi, sợ lạnh, tăng cân, táo bón: nghĩ tới suy giáp. Kèm hồi hộp, sụt cân, run tay: nghĩ tới cường giáp.
• Kèm da xanh, hoa mắt, kinh nguyệt nhiều: nghĩ tới thiếu máu thiếu sắt.
• Kèm kinh nguyệt thưa, mụn trứng cá, lông mọc nhiều ở cằm, bụng: có thể là hội chứng buồng trứng đa nang.

Khi nào nên dừng hoặc hỏi bác sĩ

• Rụng nhiều hơn bình thường liên tục trên 2–3 tháng, hoặc nhìn thấy rõ da đầu ở những chỗ trước đây không thấy.
• Rụng thành mảng, có sẹo, có mủ, đau rát da đầu.
• Đang dùng một sản phẩm bôi (tinh dầu, thuốc mọc tóc, mặt nạ tự chế) mà da đầu đỏ, ngứa, rát, nổi mụn nước – dừng ngay và rửa sạch.
• Tóc rụng kèm các triệu chứng toàn thân như mệt, sụt cân, sốt kéo dài, kinh nguyệt rối loạn.
• Rụng tóc ở trẻ em.

Nên khám chuyên khoa da liễu. Bác sĩ thường hỏi tiền sử, soi da đầu, có thể cho xét nghiệm công thức máu, ferritin, chức năng tuyến giáp – vài xét nghiệm cơ bản thường đủ để biết có nguyên nhân bên trong hay không.

Nguồn tham khảo

• Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (American Academy of Dermatology) – aad.org
• NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh) – nhs.uk
• Mayo Clinic – mayoclinic.org
• Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) – khuyến cáo về biotin ảnh hưởng xét nghiệm – fda.gov