"Phải có sex mới giữ được chồng"? Vai trò thật của tình dục trong hôn nhân và cách gỡ khi chăn gối thưa dần

Đời sống tình dục hài hoà là một phần quan trọng của hôn nhân, nhưng "phải có sex mới giữ được chồng" là một câu nói sai và có hại. Sex không giữ được người đã muốn rời đi, còn việc người vợ ép mình "chiều chồng" trong khi đau, mệt hay không muốn thường làm đời sống chăn gối tệ hơn. Điều giữ được hai người là cả hai cùng thấy được quan tâm, kể cả trên giường, và điều đó là việc của cả vợ lẫn chồng.

Bài cũ kể chuyện một người vợ "hoàn hảo" bị chồng ngoại tình, và kết luận rằng vì một tháng vợ chồng chỉ gần nhau một lần. Câu chuyện đó có thật ở nhiều nhà, nhưng kết luận đổ hết lên người vợ thì không đúng. Bài này đi theo góc khác: nhìn sex trong hôn nhân như một chỉ số sức khoẻ của cả hai người, và làm gì khi nó trục trặc.

Tình dục quan trọng đến đâu trong hôn nhân

Các nghiên cứu về hôn nhân nhìn chung cho thấy các cặp hài lòng với đời sống tình dục thì cũng thường hài lòng với mối quan hệ hơn. Nhưng mối liên hệ này đi hai chiều: vợ chồng thân thiết thì muốn gần nhau hơn, và ngược lại. Một nghiên cứu lớn ở Bắc Mỹ (Muise và cộng sự, 2016) thấy mức hạnh phúc tăng theo tần suất quan hệ cho tới khoảng một lần mỗi tuần, nhiều hơn thế thì không tăng thêm rõ rệt. Nghĩa là không có "định mức" nào phải đạt, và chạy theo số lần không phải là chìa khoá.

Điều đáng chú ý hơn là sự chênh lệch. Một tháng một lần mà cả hai thấy ổn thì không phải vấn đề. Một tuần ba lần mà một người thấy bị ép thì lại là vấn đề.

Ngoại tình không có một nguyên nhân

Người ta ngoại tình vì nhiều lý do: thấy bị bỏ rơi về cảm xúc, muốn được công nhận, tìm cảm giác mới, cơ hội sẵn có, rượu bia, khủng hoảng tuổi trung niên, hoặc đơn giản là chọn không chung thuỷ. Thiếu sex trong nhà có thể là một yếu tố, nhưng chưa bao giờ là lý do duy nhất, và không biến người vợ thành người có lỗi. Người chồng thấy đói chăn gối có nhiều lựa chọn khác: nói ra, cùng đi khám, cùng tìm hiểu vì sao vợ không còn muốn. Bài sai lầm khi "yêu" khiến đàn ông thèm "của lạ" bàn về những lối mòn chăn gối mà cả hai cùng phải sửa.

Vì sao "cố chiều chồng" thường phản tác dụng

Nhiều phụ nữ nghe lời khuyên "chiều chồng cho giữ chồng" rồi gắng quan hệ khi không muốn. Vài chuyện thường xảy ra sau đó:

• Đau khi quan hệ. Không có hưng phấn thì âm đạo ít tiết dịch, giao hợp dễ rát, đau. Đau vài lần là cơ thể bắt đầu sợ, căng cơ sàn chậu, và lần sau đau hơn.
• Ham muốn càng giảm. Khi sex trở thành nghĩa vụ, cơ thể học cách né tránh nó. Đây là vòng luẩn quẩn hay gặp ở các cặp vợ chồng sau sinh con.
• Chồng cũng cảm nhận được. Phần lớn đàn ông nhận ra vợ đang "chịu đựng", và điều đó cũng làm họ mất hứng hoặc thấy bị từ chối theo kiểu khác.

Cũng cần nói thẳng: ép vợ hay chồng quan hệ khi người kia không muốn là bạo lực tình dục, kể cả trong hôn nhân. Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 của Việt Nam đã liệt kê hành vi cưỡng ép quan hệ tình dục giữa các thành viên gia đình là một dạng bạo lực gia đình. Hôn nhân không phải là sự đồng ý vô thời hạn.

Khi đời sống chăn gối thưa dần: rà theo thứ tự

Thay vì tự trách hoặc trách người kia, hãy nhìn nó như một triệu chứng và tìm nguyên nhân. Dưới đây là những thứ hay gặp, xếp theo thứ tự nên kiểm tra.

1. Cơ thể có đang đau, mệt hay bệnh không?

• Phụ nữ: đau khi quan hệ, khô âm đạo (sau sinh, khi cho con bú, gần mãn kinh), viêm nhiễm phụ khoa, thiếu máu, bệnh tuyến giáp.
• Nam giới: khó cương, xuất tinh sớm (nhiều người né chuyện ấy vì xấu hổ), tiểu đường, tăng huyết áp, béo phì, rượu bia.
• Cả hai: mất ngủ kéo dài, trầm cảm, lo âu. Trầm cảm làm giảm ham muốn rõ rệt và thường bị bỏ sót.
• Thuốc: một số thuốc chống trầm cảm, thuốc huyết áp, thuốc nội tiết có thể làm giảm ham muốn hoặc gây khó cương. Đừng tự ngưng thuốc; hỏi bác sĩ kê đơn có lựa chọn khác không.

2. Cuộc sống có đang quá tải không?

Con nhỏ, con ngủ chung, chăm cha mẹ già, nợ nần, làm thêm giờ. Người vợ trong bài cũ "không thuê ô sin, tự tay lo hết việc nhà" — rất có thể chị đã kiệt sức mà không ai gọi tên. Chia lại việc nhà một cách thật sự thường giúp đời sống chăn gối hơn bất kỳ bộ đồ ngủ nào.

3. Hai người có còn nói chuyện với nhau không?

Giận nhau âm ỉ, cảm thấy không được lắng nghe, bị chê bai trước mặt con cái hay họ hàng — với nhiều người, nhất là phụ nữ, ham muốn khởi lên từ cảm giác gần gũi, nên khi hai người xa nhau ban ngày thì ban đêm khó gần lại.

4. Chuyện trên giường có còn dễ chịu cho cả hai không?

Nếu sex lúc nào cũng vội, dạo đầu sơ sài, chỉ một người lên đỉnh, thì người kia mất hứng là điều dễ hiểu. Không phải chỉ người vợ cần "biết cách chiều chồng"; người chồng cũng cần biết vợ mình thích gì.

Một cuộc nói chuyện nên bắt đầu thế nào

Chọn lúc cả hai bình tĩnh, không phải ngay sau một lần bị từ chối. Vài câu mở đầu dễ hơn:

• "Dạo này mình ít gần nhau, anh/em hơi nhớ. Em/anh thấy sao?"
• "Có điều gì làm em/anh mệt hay ngại không? Mình cùng tính."
• "Nếu được chọn, em/anh muốn chuyện ấy khác đi thế nào?"

Tránh: so sánh với người khác, đếm số lần ("cả tháng có một lần"), dọa ("đàn ông thì ai chịu được"), hoặc ép trả lời ngay. Mục tiêu của cuộc nói chuyện đầu tiên chỉ là hiểu nhau, chưa phải giải quyết xong.

Một vài việc nhỏ hai người làm được: hẹn riêng với nhau mỗi tuần dù chỉ một giờ; gần gũi không nhằm giao hợp (ôm, massage, tắm chung) để bớt áp lực; nếu lệch ham muốn thì thoả thuận một nhịp ở giữa mà cả hai thấy được. Nếu người chồng là người giảm ham muốn, bài khi chồng giảm ham muốn đi sâu vào nguyên nhân và cách gỡ.

Khi nào cần đi khám, gặp chuyên gia

• Đau khi quan hệ lặp lại nhiều lần, chảy máu sau quan hệ, khô rát kéo dài: khám phụ khoa.
• Khó cương, mất cương giữa chừng, xuất tinh quá sớm hoặc không xuất tinh được trong vài tháng: khám nam khoa. Khó cương ở người trên 40 tuổi còn có thể là dấu hiệu sớm của bệnh tim mạch, tiểu đường.
• Mất hứng thú với mọi thứ chứ không riêng chuyện ấy, mất ngủ, buồn kéo dài trên hai tuần: gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý vì có thể là trầm cảm.
• Hai người đã cố nói chuyện mà cứ cãi nhau, hoặc một người không chịu nói: tư vấn hôn nhân, tư vấn tình dục.
• Bị ép quan hệ, bị đe doạ, đánh đập: liên hệ đường dây nóng hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình, công an hoặc cơ sở y tế. Đây không phải chuyện "đóng cửa bảo nhau".

Nguồn tham khảo

• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): sức khoẻ tình dục và bạo lực trong quan hệ thân mật — who.int
• Mayo Clinic: giảm ham muốn tình dục ở nam và nữ — mayoclinic.org
• NHS (Anh): mất ham muốn tình dục, đau khi quan hệ — nhs.uk
• Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 (Việt Nam)
• Muise A. và cộng sự (2016), nghiên cứu về tần suất quan hệ và mức hạnh phúc, đăng trên Social Psychological and Personality Science