Những điều cấm kị trong quan hệ tình dục: điều cần tránh thật và lời kiêng dân gian
Cấm kị thật sự là ép buộc, quan hệ không bảo vệ khi đang có bệnh lây truyền, dùng thuốc cường dương cùng thuốc tim nhóm nitrat và quan hệ khi bác sĩ dặn kiêng. Nhiều lời kiêng truyền miệng không có cơ sở.
Những điều thật sự cấm kị trong quan hệ tình dục là: ép buộc hoặc quan hệ với người không còn tỉnh táo để đồng ý, quan hệ không bảo vệ khi một người đang có bệnh lây qua đường tình dục, quan hệ khi bác sĩ đã dặn kiêng (sau sinh, sau phẫu thuật, thai kỳ có nguy cơ), và dùng thuốc cường dương cùng thuốc tim nhóm nitrat. Còn nhiều "điều kiêng" truyền miệng như kiêng khi đói, khi no, khi có kinh hay suốt tháng đầu và tháng cuối thai kỳ thì phần lớn không có cơ sở, hoặc chỉ đúng trong một số trường hợp.
Bài này chia làm hai phần: những điều nên tránh tuyệt đối vì có hại thật, và những điều kiêng dân gian cần hiểu lại cho đúng.
Phần 1: Những điều nên tránh – có lý do rõ ràng
1. Quan hệ khi không có sự đồng ý rõ ràng
Người đang ngủ, say xỉn, dùng chất kích thích, hoặc đang nói "không" bằng lời hay bằng cử chỉ – đều không ở trạng thái đồng ý. Vợ chồng cũng vậy. Ép buộc, gây áp lực bằng giận dỗi, đe doạ là bạo lực tình dục, để lại tổn thương tâm lý lâu dài và có thể vi phạm pháp luật.
2. Quan hệ không bảo vệ khi đang có triệu chứng hoặc đang điều trị bệnh lây qua đường tình dục
Có vết loét, mụn nước, chảy mủ, khí hư bất thường, đang dùng thuốc điều trị lậu, chlamydia, giang mai, trichomonas… thì cần ngừng quan hệ cho đến khi bác sĩ xác nhận đã khỏi, và bạn tình cũng phải được khám, điều trị cùng lúc. Nếu không, bệnh sẽ "lây qua lây lại". Đặc biệt không tự ý ngừng kháng sinh giữa chừng khi thấy hết triệu chứng.
Với herpes sinh dục, nguy cơ lây cao nhất khi đang có đợt bùng phát; nên tránh quan hệ (kể cả bằng miệng) cho đến khi tổn thương lành hẳn.
3. Thuốc cường dương cùng thuốc tim nhóm nitrat
Người đang dùng nitroglycerin, isosorbide (thuốc giãn mạch chữa đau thắt ngực) tuyệt đối không dùng thuốc cường dương nhóm ức chế PDE5. Kết hợp này có thể gây tụt huyết áp nặng, nguy hiểm tính mạng. Các loại "thuốc bổ thận tráng dương" không rõ nguồn gốc cũng nguy hiểm vì nhiều sản phẩm bị phát hiện trộn lén chính các hoạt chất này. Tra cứu thêm về những cặp tương tác thuốc hay gặp nếu đang dùng nhiều loại thuốc.
4. Quan hệ khi bác sĩ đã dặn kiêng
- Sau sinh: thường được khuyên chờ hết sản dịch và vết khâu (nếu có) lành, hay gặp là khoảng vài tuần – nhưng thời điểm cụ thể theo lần khám hậu sản. Lưu ý: có thể có thai trở lại trước khi có kinh lại.
- Sau phá thai, sảy thai, thủ thuật phụ khoa: làm theo hướng dẫn của nơi thực hiện; thường khuyên chờ hết ra máu để giảm nguy cơ nhiễm trùng.
- Sau phẫu thuật vùng bụng, tiết niệu, tim mạch: hỏi bác sĩ mổ cho mình về thời điểm và mức gắng sức an toàn.
- Thai kỳ có nguy cơ: ra máu âm đạo, nhau tiền đạo, doạ sinh non, rỉ ối, cổ tử cung ngắn – bác sĩ sẽ dặn kiêng cụ thể.
5. Mấy sai lầm "kỹ thuật" gây hại
- Đeo hai bao cao su chồng lên nhau – ma sát giữa hai lớp làm dễ rách hơn. Một chiếc, đeo đúng, là đủ.
- Dùng lại bao cao su, dùng bao đã hết hạn hoặc để lâu trong ví, trong xe nóng.
- Coi xuất tinh ngoài là biện pháp tránh thai chắc chắn – tỉ lệ có thai ngoài ý muốn cao hơn nhiều so với bao cao su hay các biện pháp hiện đại, và không chống được bệnh lây truyền.
- Thổi hơi vào âm đạo khi quan hệ bằng miệng, đặc biệt khi đang mang thai – rất hiếm nhưng có thể gây thuyên tắc khí, nguy hiểm.
- Tiếp tục khi đau – đau là tín hiệu tổn thương, không phải thứ "quen dần".
- Quan hệ khi đang có bệnh cấp tính như sốt cao, mệt lả – không phải vì "phạm phòng" mà vì cơ thể cần nghỉ, và nhiều bệnh nhiễm trùng lây qua tiếp xúc gần.
Phần 2: Những điều kiêng dân gian – hiểu lại cho đúng
| Lời kiêng phổ biến | Sự thật |
|---|---|
| Không được quan hệ khi có kinh | Không bị cấm về y khoa nếu cả hai thấy thoải mái. Cần biết: vẫn có thể có thai; nguy cơ lây các bệnh qua máu (HIV, viêm gan B, C) cao hơn – nên dùng bao cao su. Không đúng là gây "rối loạn kinh, vô kinh" |
| Kiêng suốt tháng đầu và tháng cuối thai kỳ | Với thai kỳ bình thường, quan hệ không gây sảy thai hay hại thai nhi. Chỉ kiêng khi bác sĩ dặn vì có yếu tố nguy cơ |
| Không quan hệ khi đói hoặc khi no | Không có bằng chứng gây hại. Vừa ăn quá no có thể thấy nặng bụng, khó chịu – đó là chuyện thoải mái, không phải nguy hiểm |
| Quan hệ xong tắm nước lạnh, ra gió là "trúng gió, phạm phòng" đột tử | Những ca đột tử khi hoặc sau quan hệ thường liên quan bệnh tim mạch sẵn có, rượu bia, chất kích thích – không phải do tắm hay gió |
| Nhịn xuất tinh để "giữ tinh khí", sống lâu | Không có cơ sở. Xuất tinh đều đặn, dù qua quan hệ hay thủ dâm, là sinh lý bình thường |
| Người bệnh tim, huyết áp phải kiêng hẳn | Nhiều người bệnh tim ổn định vẫn quan hệ được. Bác sĩ tim mạch sẽ đánh giá mức gắng sức an toàn; huyết áp chưa kiểm soát, đau ngực khi gắng sức nhẹ thì cần khám trước |
Cách hỏi bác sĩ khi không chắc
Nhiều người ngại nên không hỏi, rồi hoặc kiêng quá mức, hoặc liều lĩnh. Khi đi khám thai, khám hậu sản, tái khám sau mổ hay tái khám tim mạch, có thể hỏi thẳng: "Khi nào em quan hệ lại được?", "Có tư thế nào nên tránh không?", "Thuốc em đang dùng có ảnh hưởng gì không?". Bác sĩ nghe những câu này hằng ngày.
Khi nào cần đi khám
- Đau ngực, khó thở, choáng váng, hồi hộp dữ dội trong hoặc sau khi quan hệ – gọi cấp cứu.
- Ngứa, rát, khí hư có mùi, màu xanh, vàng, nâu bất thường; kèm đau bụng dưới hoặc sốt – khám phụ khoa.
- Chảy mủ ở dương vật, tiểu buốt, có vết loét hoặc mụn nước ở vùng sinh dục, hậu môn, miệng.
- Đang mang thai mà ra máu, đau bụng, rỉ nước sau quan hệ.
- Đau đầu dữ dội đột ngột khi đang quan hệ – cần đi cấp cứu để loại trừ nguyên nhân mạch máu não.
- Bao cao su rách: hỏi dược sĩ về tránh thai khẩn cấp; nếu lo phơi nhiễm HIV, đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt (tốt nhất trong vòng 72 giờ) để được tư vấn điều trị dự phòng sau phơi nhiễm.
Hỏi đáp nhanh
Quan hệ khi có kinh có thể có thai không?
Có thể, dù khả năng thấp hơn, nhất là ở người có chu kỳ ngắn hoặc không đều, vì tinh trùng sống được vài ngày trong cơ thể người nữ.
Đang uống kháng sinh trị viêm phụ khoa có quan hệ được không?
Nên hỏi bác sĩ kê đơn. Với nhiều bệnh lây qua đường tình dục, cần kiêng đến khi điều trị xong cho cả hai người. Một số thuốc đặt âm đạo dạng kem có thể làm bao cao su latex kém bền – đọc tờ hướng dẫn.
Quan hệ khi mang thai có làm con bị "dơ" hay bị đè không?
Không. Thai nhi được bảo vệ bởi túi ối, cơ tử cung và nút nhầy cổ tử cung. Chỉ kiêng khi bác sĩ dặn.
Có nên quan hệ khi đang say?
Không nên. Say làm mất khả năng đồng ý rõ ràng, dễ quên dùng bao cao su, khó cương và dễ chấn thương.
Nguồn tham khảo
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – bệnh lây truyền qua đường tình dục, bạo lực tình dục: who.int
- Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) – hướng dẫn điều trị STI: cdc.gov
- Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) – quan hệ khi mang thai, sau sinh: acog.org
- Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) – hoạt động tình dục và bệnh tim mạch: heart.org
- Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS): nhs.uk
