Xuất tinh ra máu nên làm gì? Nguyên nhân thường gặp và khi nào cần đi khám

Xuất tinh ra máu (tinh dịch màu hồng, đỏ hoặc nâu) trông đáng sợ nhưng phần lớn trường hợp ở nam giới dưới 40 tuổi là lành tính và tự hết sau vài tuần, nhất là khi chỉ xảy ra một lần và không kèm triệu chứng nào khác. Cần đi khám nếu bạn trên 40 tuổi, máu xuất hiện lặp lại, hoặc kèm đau, sốt, tiểu ra máu, tiểu khó – khi đó bác sĩ cần tìm nguyên nhân như viêm nhiễm, bệnh tuyến tiền liệt và hiếm hơn là ung thư.

Trước tiên: chắc chắn máu là từ tinh dịch

Không ít người hoảng hốt khi thấy máu sau quan hệ, nhưng máu có thể đến từ chỗ khác:

• Từ bạn tình: kinh nguyệt sắp tới, vết xước âm đạo, chảy máu cổ tử cung. Cách kiểm tra: xuất tinh vào bao cao su hoặc khi thủ dâm – nếu tinh dịch trong bao vẫn có máu thì máu là của bạn.
• Từ da dương vật: rách dây hãm, xước bao quy đầu khi quan hệ mạnh hoặc thiếu bôi trơn – máu thấm ra ngoài da chứ không lẫn đều trong tinh dịch. Chủ đề này có ở bài chảy máu khi quan hệ ở nam giới.
• Từ nước tiểu: nếu nước tiểu cũng đỏ hoặc có máu, đó là chuyện khác và cần khám sớm hơn.

Màu sắc nói lên điều gì

Sau một đợt chảy máu, tinh dịch có thể còn nâu trong vài lần xuất tinh tiếp theo. Đó không nhất thiết là chảy máu mới.

Nguyên nhân thường gặp

Sau thủ thuật – nguyên nhân hay gặp nhất nếu có

• Sinh thiết tuyến tiền liệt: tinh dịch có máu rất thường gặp và có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng. Bác sĩ thường dặn trước điều này.
• Thắt ống dẫn tinh, nội soi bàng quang, điều trị phì đại tuyến tiền liệt.

Viêm nhiễm

• Viêm tuyến tiền liệt, viêm túi tinh, viêm mào tinh hoàn, viêm niệu đạo.
• Bệnh lây qua đường tình dục: lậu, chlamydia, trichomonas, herpes.
• Lao đường sinh dục – không phổ biến nhưng cần nghĩ tới ở nước ta, nhất là khi có tiền sử lao hoặc tiếp xúc người bệnh lao.

Sinh hoạt tình dục

• Lâu ngày không xuất tinh rồi xuất tinh nhiều lần liên tiếp, hoặc quan hệ, thủ dâm quá mạnh: mạch máu nhỏ ở túi tinh, tuyến tiền liệt có thể vỡ.
• Cố tình nín xuất tinh kéo dài – nhiều thầy thuốc ghi nhận có liên quan nhưng bằng chứng chưa thật chắc.

Nguyên nhân khác

• Phì đại lành tính tuyến tiền liệt, sỏi túi tinh hoặc sỏi tuyến tiền liệt.
• Tăng huyết áp nặng, không kiểm soát.
• Rối loạn đông máu, hoặc đang dùng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu.
• Chấn thương vùng bìu, tầng sinh môn (ngã, đạp xe đường dài, va đập).
• Hiếm: ung thư tuyến tiền liệt, tinh hoàn, bàng quang. Nguy cơ này tăng theo tuổi, đó là lý do mốc 40 tuổi được dùng để quyết định mức độ thăm dò.

Ở khá nhiều người trẻ, dù đã khám kỹ vẫn không tìm ra nguyên nhân cụ thể – và tình trạng tự hết. Điều này bình thường, không có nghĩa là bác sĩ bỏ sót.

Bác sĩ sẽ khám gì

1. Hỏi bệnh: bao nhiêu lần, gần đây có thủ thuật, chấn thương, quan hệ với bạn tình mới không, đang dùng thuốc gì, có triệu chứng tiết niệu không.
2. Đo huyết áp.
3. Khám bộ phận sinh dục và thăm trực tràng để sờ tuyến tiền liệt – vài chục giây, khó chịu nhưng không đau.
4. Xét nghiệm nước tiểu, cấy nước tiểu hoặc tinh dịch nếu nghi viêm; xét nghiệm bệnh lây qua đường tình dục.
5. PSA (chỉ điểm tuyến tiền liệt) với nam giới trên 40 tuổi hoặc tuỳ nguy cơ.
6. Chẩn đoán hình ảnh khi tái diễn hoặc ở người lớn tuổi: siêu âm bìu, siêu âm qua trực tràng, có thể chụp cộng hưởng từ tuyến tiền liệt; nội soi bàng quang khi có tiểu ra máu.

Muốn chuẩn bị trước nên khám khoa nào, mức gấp ra sao và kể triệu chứng thế nào cho gọn, có thể dùng trợ lý chuẩn bị đi khám.

Trong lúc chờ: nên và không nên

• Không tự mua kháng sinh uống "cho chắc". Kháng sinh không đúng loại, không đủ liệu trình làm che triệu chứng, khó xét nghiệm tìm nguyên nhân và góp phần gây kháng thuốc.
• Không cần kiêng hoàn toàn. Tiếp tục xuất tinh bình thường giúp đẩy máu cũ ra. Không có bằng chứng máu trong tinh dịch gây hại cho bạn tình.
• Nếu nghi viêm nhiễm hoặc chưa rõ nguyên nhân, dùng bao cao su cho tới khi có kết quả xét nghiệm, để không lây cho bạn tình.
• Theo dõi: ghi lại ngày xảy ra, màu sắc, số lần – thông tin này giúp bác sĩ rất nhiều.
• Hạn chế rượu bia, tránh đạp xe đường dài trong thời gian này.

Bài viết cũ trên mạng từng khẳng định máu trong tinh dịch làm cơ thể "sinh kháng thể diệt tinh trùng" và gây vô sinh – nhận định này không có cơ sở chắc chắn, đừng để nỗi lo đó khiến bạn tự dùng thuốc. Việc cần làm là đi khám nếu thuộc nhóm cần khám, và theo dõi nếu là lần đầu ở người trẻ.

Khi nào cần đi khám

Nên đi khám nam khoa – tiết niệu nếu có bất kỳ điều nào sau:

• Từ 40 tuổi trở lên, kể cả chỉ một lần.
• Tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài trên một tháng (trừ khi bác sĩ đã dặn sau sinh thiết).
• Kèm tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu khó, tia tiểu yếu.
• Kèm tiểu ra máu.
• Đau khi xuất tinh, đau vùng bìu, tầng sinh môn, đau lưng dưới.
• Sờ thấy cục cứng ở tinh hoàn.
• Sốt, ớn lạnh.
• Có bạn tình mới hoặc nghi phơi nhiễm bệnh lây qua đường tình dục.
• Đang dùng thuốc chống đông, hoặc dễ bầm tím, chảy máu chân răng, chảy máu cam.
• Gia đình có người bị ung thư tuyến tiền liệt.

Đi viện ngay nếu: sốt cao rét run kèm đau vùng tầng sinh môn, bí tiểu, hoặc chảy máu nhiều kèm choáng.

Nguồn tham khảo

• NHS (Anh) – nhs.uk
• Mayo Clinic – mayoclinic.org
• Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ (AUA) – auanet.org
• Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU) – uroweb.org
• CDC Hoa Kỳ – cdc.gov