8 cách dùng dầu bôi trơn cho "chuyện ấy": chọn đúng loại, dùng đúng lúc và những thứ không được dùng thay

Dùng dầu bôi trơn đúng cách gồm ba việc: chọn đúng loại theo việc bạn định làm (gốc nước, gốc silicone hay gốc dầu), bôi đủ lượng và bôi lại khi khô, và tránh những thứ hay bị dùng nhầm như vaseline, dầu ăn hay kem dưỡng da. Chọn sai loại có thể làm thủng bao cao su, hỏng đồ chơi tình dục hoặc gây kích ứng vùng kín. Dưới đây là tám cách dùng cụ thể, kèm bảng so sánh để chọn nhanh.

Ai cần dầu bôi trơn?

Không chỉ người "có vấn đề" mới cần. Dầu bôi trơn hữu ích khi:

• Âm đạo khô do thời gian dạo đầu ngắn, căng thẳng, mệt mỏi.
• Sau sinh và trong thời gian cho con bú (nội tiết tố estrogen giảm).
• Tiền mãn kinh, mãn kinh — xem thêm bài hồi xuân và tình dục tuổi trung niên ở phụ nữ.
• Dùng một số thuốc làm khô niêm mạc, như thuốc kháng histamine, một số thuốc chống trầm cảm, thuốc tránh thai ở một số người.
• Quan hệ qua hậu môn: hậu môn không tự tiết chất nhờn, nên luôn cần.
• Dùng bao cao su: bao trơn hơn thì ít ma sát, ít rách hơn.
• Dùng tay hoặc đồ chơi tình dục.

Ba loại chính — so sánh nhanh

Nếu chưa biết chọn gì, một chai gốc nước, không mùi, không màu, không chất làm ấm là lựa chọn an toàn nhất để bắt đầu.

Đọc nhãn: những thành phần nên tránh

• Nonoxynol-9 (chất diệt tinh trùng): gây kích ứng niêm mạc âm đạo và hậu môn khi dùng thường xuyên, làm tổn thương lớp bảo vệ và có thể làm tăng nguy cơ lây HIV. Không nên dùng.
• Chất gây tê (benzocaine, lidocaine) trong các loại "chống đau khi quan hệ hậu môn": làm bạn không cảm nhận được khi bị rách — mà đau chính là tín hiệu để dừng.
• Chất làm ấm, làm mát, tinh dầu bạc hà, hương liệu mạnh: một số người bị rát, đỏ.
• Đường, glycerin nhiều (thường trong loại có vị): người hay bị nấm âm đạo nên tránh dùng cho âm đạo.
• Loại quá đặc, quá ưu trương: WHO từng khuyến cáo nên chọn chất bôi trơn có độ thẩm thấu gần với cơ thể, vì loại quá "đậm đặc" có thể kéo nước ra khỏi niêm mạc gây kích ứng. Nhãn hàng phổ thông thường không ghi chỉ số này, nên ưu tiên sản phẩm của nhà sản xuất uy tín, loại ghi rõ "thân thiện với pH/niêm mạc âm đạo".

Những thứ KHÔNG nên dùng thay dầu bôi trơn

Lúc vội, nhiều người lấy đồ có sẵn trong nhà. Một vài thứ hay gặp:

• Vaseline: làm hỏng bao cao su latex, khó rửa, có thể giữ vi khuẩn trong âm đạo và liên quan tới viêm âm đạo do vi khuẩn.
• Dầu ăn, dầu dừa, dầu oliu: không dùng được với bao latex. Không dùng bao thì dầu dừa có người dùng không sao, nhưng không phải sản phẩm được kiểm định cho niêm mạc.
• Kem dưỡng da, sữa tắm, dầu gội: chứa hương liệu, chất tẩy, gây rát.
• Nước bọt: khô rất nhanh và mang vi khuẩn từ miệng.

8 cách dùng dầu bôi trơn

1. Thử trên da trước khi dùng lần đầu

Chấm một ít lên da cổ tay hoặc mặt trong cánh tay, để 24 giờ. Không đỏ, không ngứa thì mới dùng cho vùng kín. Người có tiền sử dị ứng, chàm da nên làm bước này.

2. Làm ấm bằng tay

Dầu lạnh đổ thẳng lên vùng kín dễ làm giật mình và co cơ. Xoa giữa hai lòng bàn tay vài giây trước khi bôi. Bài cũ có gợi ý để chai trong tủ lạnh cho "cảm giác lạnh" — có thể thử nếu cả hai thích, nhưng chỉ mát chứ đừng để lạnh buốt, và hỏi người kia trước.

3. Bôi cho cả hai người, đủ lượng

Thường cần khoảng một đến hai thìa cà phê, bôi lên dương vật (hoặc bên ngoài bao cao su) và vùng cửa âm đạo. Thiếu dầu là lỗi hay gặp hơn thừa. Nếu bắt đầu thấy rít, dừng một chút và bôi thêm — chuyện bình thường, không làm mất không khí.

4. Dùng đúng cách với bao cao su

Chỉ dùng loại gốc nước hoặc silicone với bao latex. Không nhỏ dầu vào bên trong bao trước khi đeo — bao dễ tuột. Một chút ở ngoài là đủ. Bao làm từ polyurethane hoặc polyisoprene chịu được nhiều loại hơn, nhưng vẫn nên đọc hướng dẫn trên hộp.

5. Massage toàn thân: tách riêng dầu massage và dầu bôi trơn

Massage bằng dầu là cách dạo đầu tốt. Nhưng dầu massage chỉ nên dùng cho lưng, vai, chân. Khi chuyển sang vùng kín hoặc đeo bao, lau tay sạch và đổi sang dầu bôi trơn gốc nước. Lót một chiếc khăn cũ dưới người để đỡ phải giặt ga. Bài cũ gợi ý đổ dầu từ rốn chảy xuống vùng kín — với dầu massage có hương liệu, đó là cách dễ gây rát âm đạo nhất.

6. Dùng bằng miệng: chỉ loại ghi rõ dùng được

Ngậm dầu trong miệng để làm ấm như bài cũ gợi ý chỉ áp dụng cho loại ghi rõ "an toàn khi nuốt", thường là loại gốc nước có hương vị. Loại có vị ngọt dùng xong thì không nên chuyển ngay sang âm đạo nếu bạn dễ bị nấm. Chi tiết thêm có ở bài 7 lời khuyên khi oral sex.

7. Quan hệ qua hậu môn: luôn luôn cần, và cần nhiều

Niêm mạc hậu môn mỏng, dễ rách, không tự tiết nhờn. Dùng nhiều, bôi lại thường xuyên. Gốc silicone thường được ưa vì trơn lâu. Không dùng loại có chất gây tê. Đau rõ hoặc chảy máu là phải dừng.

8. Với đồ chơi tình dục

Đồ chơi bằng silicone: dùng dầu gốc nước, vì silicone bôi trơn có thể làm bề mặt bị dính, rỗ theo thời gian — bề mặt rỗ khó vệ sinh và giữ vi khuẩn. Rửa đồ chơi sau mỗi lần theo hướng dẫn nhà sản xuất. Xem thêm bài dùng đồ chơi tình dục an toàn.

Bảo quản và hạn dùng

• Để nơi khô mát, đóng nắp kỹ. Chai mở rồi dùng trong khoảng thời gian ghi trên nhãn.
• Dầu đổi màu, đổi mùi, tách lớp thì bỏ.
• Không mang dầu bôi trơn của người khác dùng chung.

Khi nào nên dừng / hỏi bác sĩ

Dầu bôi trơn giải quyết được khô do tình huống. Nó không giải quyết được nguyên nhân bệnh lý. Hãy dừng dùng và đi khám phụ khoa, nam khoa hoặc da liễu nếu:

• Ngứa, rát, đỏ, nổi mẩn sau khi dùng — có thể dị ứng thành phần.
• Đau khi quan hệ dù đã dùng đủ dầu, nhất là đau sâu bên trong.
• Chảy máu sau quan hệ, hoặc khí hư đổi màu, có mùi hôi.
• Khô âm đạo kéo dài, kèm bốc hoả, rối loạn kinh nguyệt — có thể cần đánh giá nội tiết; với phụ nữ mãn kinh, bác sĩ có thể cân nhắc kem dưỡng ẩm âm đạo hoặc estrogen tại chỗ.
• Dương vật nổi mẩn, trợt da, tiểu buốt sau khi dùng.

Nguồn tham khảo

• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) — khuyến cáo về chất bôi trơn dùng kèm bao cao su: who.int
• NHS (Anh) — khô âm đạo, quan hệ tình dục an toàn: nhs.uk
• Mayo Clinic — khô âm đạo, đau khi quan hệ: mayoclinic.org
• Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG): acog.org