Sex có ảnh hưởng đến kích thước của âm đạo? Sự thật, lời đồn và điều thực sự làm âm đạo thay đổi
Quan hệ tình dục không làm âm đạo rộng ra vĩnh viễn. Bài giải thích âm đạo co giãn ra sao, điều gì thật sự làm nó thay đổi và cách cải thiện cơ sàn chậu.
Không. Quan hệ tình dục thường xuyên, quan hệ với nhiều người hay với người có dương vật lớn đều không làm âm đạo rộng ra vĩnh viễn. Âm đạo co giãn khi hưng phấn và trở lại trạng thái cũ sau vài phút đến vài giờ. Những gì thật sự làm thay đổi cảm giác "chật" hay "lỏng" là sinh thường, tuổi tác và giảm nội tiết sau mãn kinh, cùng sức khoẻ của nhóm cơ sàn chậu – và phần lớn những thay đổi này cải thiện được.
Câu hỏi này phổ biến đến mức có hẳn những lời đồn gây hại: "con gái quan hệ nhiều sẽ lỏng", "nhìn là biết đã từng quan hệ chưa", hay quảng cáo "se khít" bằng thuốc đặt, lá cây. Bài này giải thích âm đạo thật sự hoạt động thế nào, điều gì thay đổi nó, và làm gì khi bạn cảm thấy có vấn đề.
Âm đạo co giãn như thế nào
Âm đạo là một ống cơ – niêm mạc, khi không hưng phấn thì hai thành áp vào nhau chứ không phải một "lỗ" có kích thước cố định. Thành âm đạo có nhiều nếp gấp ngang (gọi là nếp nhăn âm đạo, tiếng Anh rugae) giúp nó giãn ra khi cần.
Khi hưng phấn, máu dồn về vùng chậu, âm đạo tiết dịch bôi trơn, phần trong dài ra và rộng ra. Sau khi quan hệ, nó trở lại trạng thái bình thường. Đây là lý do cảm giác "lỏng hơn" ngay sau quan hệ là bình thường và chỉ tạm thời.
Ngay cả khi sinh thường – khi âm đạo phải giãn đủ cho đầu em bé đi qua – nó vẫn hồi phục phần lớn sau vài tháng. Một cuộc giao hợp, dù kéo dài hay "mạnh", không gây giãn ở mức đó.
Những gì thực sự làm thay đổi cảm giác âm đạo
| Yếu tố | Thay đổi gì | Có cải thiện được không |
|---|---|---|
| Sinh thường, nhất là sinh nhiều lần, con to, sinh có can thiệp (forceps, giác hút), rách tầng sinh môn | Cơ sàn chậu yếu đi, đôi khi tổn thương; có thể thấy lỏng, són tiểu, sa sinh dục | Thường cải thiện nhiều với tập cơ sàn chậu, vật lý trị liệu; một số trường hợp cần phẫu thuật |
| Mãn kinh, cho con bú (estrogen giảm) | Niêm mạc mỏng, khô, kém đàn hồi; dễ đau khi quan hệ | Chất bôi trơn, kem dưỡng ẩm âm đạo, estrogen tại chỗ theo chỉ định bác sĩ |
| Tuổi tác | Cơ và mô liên kết giảm đàn hồi dần | Tập cơ sàn chậu vẫn có ích ở mọi tuổi |
| Ho mạn tính, táo bón kéo dài, béo phì, mang vác nặng | Tăng áp lực ổ bụng lên sàn chậu | Điều trị nguyên nhân, giảm cân, chữa táo bón |
| Mức hưng phấn lúc quan hệ | Chưa đủ hưng phấn thì khô, đau, khó vào; đủ hưng phấn thì giãn ra | Dạo đầu đủ, dùng chất bôi trơn |
Về sinh hoạt sau sinh, xem bài quan hệ tình dục sau khi sinh con, bao giờ thì thích hợp; về khô âm đạo tuổi trung niên, xem hồi xuân và tình dục tuổi trung niên ở phụ nữ.
Lời đồn cần bỏ
- "Quan hệ nhiều thì âm đạo lỏng." Sai. Tần suất quan hệ hay số bạn tình không làm âm đạo giãn vĩnh viễn. Lời đồn này thường được dùng để phán xét, làm nhục phụ nữ.
- "Nhìn hoặc sờ là biết đã quan hệ chưa." Sai. Màng trinh rất khác nhau giữa các phụ nữ, có thể giãn hoặc rách vì vận động, dùng tampon, hoặc vẫn còn sau quan hệ. Tổ chức Y tế Thế giới đã khuyến cáo không dùng "kiểm tra trinh tiết" vì không có giá trị khoa học và vi phạm quyền con người.
- "Dương vật to làm giãn vĩnh viễn." Sai. Vấn đề với dương vật lớn thường là đau, không phải giãn – giải quyết bằng dạo đầu đủ, chất bôi trơn, chọn tư thế kiểm soát được độ sâu.
- "Âm đạo chật là tốt." Không hẳn. Cảm giác "chật" đôi khi là do chưa đủ hưng phấn, khô, hoặc co thắt cơ không tự chủ (co thắt âm đạo) – kèm đau, không phải điều đáng mong.
Cảnh giác với sản phẩm "se khít"
Các loại viên đặt, gel, lá xông, "đá se khít" quảng cáo làm âm đạo khít lại thường hoạt động bằng cách làm khô và kích ứng niêm mạc – tạo cảm giác "rít" tạm thời. Hệ quả có thể là viêm, rát, mất cân bằng vi khuẩn có lợi, đau khi quan hệ và dễ nhiễm khuẩn hơn. Không nên thụt rửa sâu hay đặt bất cứ thứ gì không rõ thành phần vào âm đạo.
Các thủ thuật "trẻ hoá âm đạo" bằng laser, sóng cao tần đang được quảng cáo rộng rãi; một số cơ quan quản lý dược (như FDA của Hoa Kỳ) từng cảnh báo rằng tính an toàn và hiệu quả của chúng cho mục đích này chưa được chứng minh đầy đủ. Nếu cân nhắc, hãy hỏi bác sĩ sản phụ khoa trước, không quyết định theo quảng cáo.
Tập cơ sàn chậu (Kegel) đúng cách
Cơ sàn chậu là nhóm cơ như một chiếc võng đỡ bàng quang, tử cung, trực tràng. Khi cơ này khoẻ, cảm giác khi quan hệ thường tốt hơn và giảm són tiểu. Nhiều phụ nữ tập sai – gồng bụng, kẹp đùi, nín thở – nên không có hiệu quả.
- Tìm đúng cơ: tưởng tượng bạn đang cố nhịn xì hơi và nhịn tiểu cùng lúc. Cảm giác "thắt và kéo lên" ở vùng âm đạo – hậu môn là đúng. Không nên tập bằng cách nín tiểu giữa dòng thường xuyên, chỉ dùng một lần để nhận biết cơ.
- Thả lỏng bụng, mông, đùi, thở đều.
- Co giữ vài giây rồi thả lỏng hoàn toàn trong khoảng thời gian bằng hoặc dài hơn. Thả lỏng cũng quan trọng như co.
- Thêm vài lần co nhanh (co – thả ngay) để luyện phản xạ khi ho, hắt hơi.
- Tập hằng ngày, vài lần trong ngày. Thường cần vài tháng tập đều mới thấy rõ.
Nếu không chắc mình tập đúng, hoặc đã tập vài tháng mà không cải thiện, hãy hỏi bác sĩ về vật lý trị liệu sàn chậu – chuyên viên có thể kiểm tra và hướng dẫn riêng. Lưu ý: người bị đau khi quan hệ do cơ sàn chậu co cứng thì tập co thêm có thể làm tệ hơn; họ cần tập thả lỏng.
Nói chuyện với bạn tình
Nếu bạn tình nói những câu như "sao lỏng thế", hãy biết rằng đó là nhận xét thiếu hiểu biết. Cảm giác khi giao hợp phụ thuộc vào cả hai người, mức hưng phấn, tư thế, chất bôi trơn – không phải "lỗi" của một phía. Thay đổi tư thế (ví dụ khép chân), tăng thời gian dạo đầu thường khác biệt hơn nhiều so với lo lắng về kích thước.
Khi nào cần đi khám
- Cảm giác nặng, kéo xuống ở vùng âm đạo, thấy hoặc sờ thấy khối lồi ra ở cửa mình (có thể là sa sinh dục).
- Són tiểu khi ho, hắt hơi, chạy nhảy; khó kiểm soát hơi hoặc phân.
- Đau khi quan hệ, đặc biệt đau ở cửa mình hoặc đau sâu.
- Âm đạo khô, rát, chảy máu sau quan hệ, nhất là sau mãn kinh.
- Sau sinh vài tháng vẫn đau vết khâu, cảm giác hở, rỉ khí qua âm đạo.
- Không thể đưa tampon, ngón tay hay dương vật vào do cơ co thắt.
Hỏi đáp nhanh
Quan hệ nhiều có làm âm đạo lỏng không?
Không. Âm đạo giãn ra khi hưng phấn và trở lại bình thường sau đó. Tần suất quan hệ không làm giãn vĩnh viễn.
Sinh thường có làm âm đạo rộng mãi không?
Âm đạo hồi phục phần lớn sau vài tháng. Một số phụ nữ có cơ sàn chậu yếu sau sinh, cải thiện được nhờ tập và vật lý trị liệu.
Thuốc đặt "se khít" có tác dụng không?
Thường chỉ gây cảm giác khô rít tạm thời do kích ứng, dễ gây viêm. Không nên dùng.
Bác sĩ có biết mình đã quan hệ chưa qua khám không?
Không thể xác định chắc chắn. Màng trinh rất khác nhau giữa các người và không phải bằng chứng đáng tin.
Tập Kegel bao lâu thì thấy hiệu quả?
Thường cần vài tháng tập đều mỗi ngày. Nếu không cải thiện, hỏi bác sĩ về vật lý trị liệu sàn chậu.
Nguồn tham khảo
- Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) – sức khoẻ sàn chậu, thủ thuật thẩm mỹ âm đạo: acog.org
- Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) – bài tập cơ sàn chậu, sa sinh dục: nhs.uk
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – khuyến cáo loại bỏ "kiểm tra trinh tiết": who.int
- Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) – cảnh báo về thiết bị "trẻ hoá âm đạo": fda.gov
- Mayo Clinic – bài tập Kegel cho phụ nữ: mayoclinic.org
